Các loại mật ong rừng

Với người dân Tây Bắc, ngoài khoảng thời gian dành cho ruộng vườn, nương rẫy thì còn có những chuyến đi vào rừng tìm mật ong – một món quà mà rừng xanh ban tặng cho con người nơi đây. 

  Lúc hè về là lúc đồng bào người Mông, người Thái lại hối hả theo cánh bay của những đàn ong vào rừng lấy mật ong. Mùa lấy mật ong rừng thường bắt đầu từ tháng 3, kéo dài đến hết tháng 6, khi những cánh rừng bạt ngàn trăm hoa đua nở, con ong miệt mài đi tìm hoa lấy mật. Rừng Tây Bắc có nhiều loài ong cho mật, trong đó có 2 loại phổ biến và cho mật có giá trị cao nhất.

1. Mật ong Khoái

1.1 Đặc điểm:

 Còn có tên gọi khác là ong chiếu, hay còn gọi là ong thế. Tổ loài ong này rất to, có thể dài cả mét, 1 tổ có thể thu được đến 10 lít mật. Là một đặc sản của núi rừng Tây Bắc, mật ong khoái là một sản phẩm tự nhiên, được khai thác từ “loại ong khổng lồ vùng Đông Nam Á” và rất được ưa chuộng trên thị trường hiện nay. Tổ của ong Khoái xây chủ yếu ở những nơi rất cao so với mặt đất, trên cành cây hoặc dưới vách đá nhô ra. Ong Khoái là một loài ong phòng thủ và không bao giờ được thuần dưỡng (vì nó không dung hốc kín để làm tổ).

tổ mật ong rừng
Săn mật ong rừng

 Loại ong này có kích thước lớn với chiều dài từ 17-20mm và có độc. Ong Khoái rất hung dữ, nếu bị đốt với khối lương lớn nếu không cứu chữa kịp thời có thể tử vong do suy gan, suy thận cấp và nhiễm trùng máu. Khi tiếp cận tổ ong người thợ phải hun khói liên tục cho đàn ong bay ra. Lúc thổi khói phải ngụy trang bằng lá cây đồng thời áp sát vào thân cây, tuyệt đối không được nhúc nhích. Chỉ cần để chúng bay đến đốt một nốt khiến mùi hôi trong cơ thể lan tỏa ra là bầy ong xúm lại ngay. Nếu chẳng may thợ bắt ong bị đốt thì phải nằm im đợi cho chúng bay hết vào tổ mới lại thổi khói tiếp. Thổi khói được một lúc thì đàn ong phá tổ bay ra, lúc đó người thợ sẽ dùng dao sắc cắt lấy tổ ong cho vào túi rồi nhẹ nhàng trèo xuống gốc cây. Thợ ong rừng có quy định chỉ lấy tổ và mật ong, thợ rừng không giết, đốt ong mẹ. Nếu giết chết ong mẹ sang năm sẽ không có tổ ong. Mật ong Khoái được tìm thấy trên cái khu vực núi cao, rừng rậm, tập trung nhiều ở vùng núi Tây Bắc.

Ong khoái là loài ong có năng suất làm mật rất cao vì thế người dân có thể khai thác lượng mật lớn từ loài ong này. Đây là nguồn thu khá lớn của những người dân bản địa giúp họ có thêm thu nhập để ổn định cuộc sống và để gắn bó và bảo vệ rừng. Từ tháng 3 tới tháng 6 là khoảng thời gian cho mật ngon nhất của ong khoái. Mật ong Khoái  có màu vàng nhạt, vị ngọt đậm và mùi thơm rất đặc trưng.

1.2 Tác dụng của mật ong Khoái

Mật ong khoái cũng cung cấp những dưỡng chất, bồi bổ sức khỏe giúp cơ thể khỏe mạnh và nâng cao sức đề kháng.

Cũng như các loại mật ong khác, mật ong khoái cũng có tác dụng đến sắc đẹp như: làm mờ vết thâm nám, ngăn ngừa quá trình lão hóa, cung cấp dinh dưỡng giúp trẻ hóa làn da.

1.3 Cách sử dụng mật ong khoái

a. Uống trực tiếp

Như các loại mật ong khác, Mật ong Khoái  có thể sử dụng hàng ngày. Hòa mật ong cùng một ly nước ấm, uống vào mỗi buổi sáng lúc bụng còn đang đói để nâng cao hoạt động của cơ quan tiêu hóa, giúp ngăn ngừa một số bệnh có liên quan như đau dạ dày, ăn uống khó tiêu, đầy bụng,…

  Bổ sung vào các bữa ăn như một nguyên liệu để làm gia tăng hương vị: bạn có thể chế biến một số món ăn như cánh gà rán mật ong, thịt nướng,…

Thêm vào các đồ uống khác thay cho đường như nước chanh, nước cam, nước nghệ,…

b. Ngâm rượu mật ong khoái

Thông thường, người ta hay ngâm rượu với các phần của tổ ong khoái, tùy theo sở thích.

  • Phần sáp ong – đây là khu vực chứa mật ong.

  Không nên ngâm rượu với phần bọng mật này vì đây là khu vực chỉ chứa mật ong, nếu ngâm rượu, vị ngọt của mật ong sẽ lấn át vị của rượu. Phần này chỉ nên dùng để vắt mật. Nếu ngâm rượu với mật ong, bạn nên chú ý liều lượng để không làm át đi hương vị.

  • Khu vực sinh sản của ấu trùng ong – ong non và không có mật.

  Đây là khu vực ngon nhất để ngâm rượu. Ngâm 1-1.3kg ong non với 5 lít rượu nếp hoặc rượu tẻ. Ngâm từ 4-6 tháng là có thể sử dụng được. Sau khi ngâm, rượu có màu vàng sậm và rất ngậy.

1.4 Giá bán mật ong Khoái

Giá bán thường từ 400-500k/lit vào đúng mùa khai thác.
Bạn có thể tham khảo giá tại đây hoặc tại shopee: Mật ong rừng Tây Bắc

2. Mật ong ruồi

2.1 Đặc điểm:

Là 1 loại ong nhỏ, làm tổ rất đẹp, đó là Ong Ruồi (hay còn gọi là Ong Muỗi). Ong Ruồi không làm tổ trong rừng sâu, rừng già! Mà lại làm tổ ở những lùm cây rậm, ở những triền đồi. Mật ong ruồi được lấy vào tháng 3 đến tháng 5 Dương Lịch hàng năm, thời điểm này chất lượng mật ong là tốt nhất.

mật ong ruồi điện biên
Sáp mật ong ruồi

Ong Ruồi không đốt, con ong bé, tổ cũng bé, nên lấy rất dễ. Nhưng ngược lại, để tìm được 1 tổ ong ruồi mất công lắm, vì chúng làm tổ chỗ rậm rạp, trong bụi cây, chứ không làm trên cành cao như Ong Khoái & Ong Mật Vàng, mà tổ lại bé, không để ý kĩ không thể phát hiện ra được. Khi thu hoạch thường cắt luôn cả đoạn cây nơi chúng làm tổ, sau đó cho cả tổ ong vào túi bóng buộc lại

Leave a Reply